GIẢI ĐÁP MỘT SỐ VƯỚNG MẮC CỦA DOANH NGHIỆP VỀ CÔNG TÁC KIỂM ĐỊNH, NGHIỆM THU PCCC

Để hỗ trợ các Doanh nghiệp - Tổ chức áp dụng các Quy chuẩn, Tiêu chuẩn mới trong lĩnh vực PCCC, Hiệp hội PCCC & CNCH Việt Nam (VFRA) đã phối hợp với Cục Cảnh sát PCCC & CNCH (C07) - Bộ Công an tổ chức hội thảo - tập huấn về các Tiêu chuẩn, Quy chuẩn liên quan đến lĩnh vực PCCC mới được ban hành và có hiệu lực. Hội thảo được tổ chức tại Hà Nội ngày 24/03/2023 và tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 31/03/2023.

Hội thảo - tập huấn hướng dẫn áp dụng Tiêu chuẩn, Quy chuẩn mới trong PCCC được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 31/03/2023

Sau khi tổ chức thành công 02 cuộc hội thảo trên, VFRA đã nhận được 1 số câu hỏi từ các Doanh nghiệp, Tổ chức (chưa có điều kiện tham gia các cuộc hội thảo trên) liên quan đến một số vướng mắc trong quá trình áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC. 

Hiệp hội PCCC & CNCH Việt Nam đã tham vấn ý kiến từ các cơ quan quản lý nhà nước đối với các câu hỏi nhận được và dưới đây xin chia sẻ đến Hội viên VFRA và các doanh nghiệp, tổ chức quan tâm.

*****
Câu hỏi 1: Hồ sơ thiết kế về PCCC đã được cơ quan Cảnh sát PCCC thẩm duyệt và chấp thuận cho phép dùng sơn chống cháy, vậy tại sao khi sơn chống cháy xong lại không được nghiệm thu về PCCC.
Trả lời:
Trong hồ sơ thiết kế về PCCC, cơ quan thẩm duyệt PCCC chỉ chấp thuận việc đặt ra giới hạn chịu lửa cho kết cấu công trình đó, làm cơ sở đánh giá bậc chịu lửa cho công trình, chứ không có nội dung chấp thuận giải pháp bảo vệ chống cháy cho kết cấu công trình. Sau khi được thẩm duyệt về PCCC, chủ đầu tư có trách nhiệm lựa chọn nhà thầu và tổ chức thi công kết cấu với các phương pháp bọc bảo vệ khác nhau để bảo đảm giới hạn chịu lửa, không nhất thiết phải dùng sơn chống cháy như dự kiến ban đầu.
Việc nêu phương án sử dụng sơn chống cháy (hoặc các phương án bảo vệ chống cháy kết cấu khác) trong thiết kế kết cấu chỉ mang tính định hướng giải pháp, nhưng cần tính đến tính khả thi của phương án đã đưa ra. Khi tổ chức thi công theo hồ sơ thiết kế, nếu phương án bảo vệ chống cháy kết cấu không khả thi có thể lập hồ sơ để thay thế bằng các phương án khác bảo đảm giới hạn chịu lửa cho kết cấu công trình. 
Trường hợp sử dụng giải pháp sơn chống cháy, để đảm bảo chất lượng, chủ đầu tư cần lựa chọn các sản phẩm sơn chống cháy đã được thử nghiệm, có tập hợp số liệu phục vụ thiết kế và đã được kiểm định theo quy định (trong trường hợp này, cơ quan Cảnh sát PCCC thực hiện kiểm định mẫu kiểm chứng). Việc chủ đầu tư lựa chọn đơn vị sản xuất sơn chống cháy chưa đảm bảo chất lượng, tổ chức thi công sơn chống cháy khi không có kết quả kiểm định là chưa phù hợp, không tuân thủ quy trình quản lý chất lượng công trình xây dựng.
Trên thực tế, các chủ đầu tư, các đơn vị sản xuất sơn chống cháy và nhà thầu thi công ít quan tâm đến các nguyên tắc kỹ thuật khi sử dụng sơn chống cháy, chủ yếu thực hiện trên cơ sở kinh nghiệm, có tư duy giống như sử dụng sơn hoàn thiện nội ngoại thất, dẫn tới tình trạng các dự án sau khi thi công không bảo đảm an toàn về PCCC, không được nghiệm thu về PCCC.

Câu hỏi 2: Trên thị Việt Nam hiện nay không có sản phẩm sơn/ vữa chống cháy nào có thể đáp ứng yêu cầu về bảo đảm chống cháy, có đúng không?
Trả lời: 
Hiện nay, trên thị trường Việt Nam có nhiều sản phẩm chất, vật liệu bọc bảo vệ chống cháy cho kết cấu công trình phổ biến như:
- Các sản phẩm do Doanh nghiệp Việt Nam sản xuất: Sơn chống cháy NTS-101 của Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ mới Việt Nam, Sơn chống cháy ICONER của Công ty TNHH Vật liệu tiên tiến DESAM; Công ty cổ phần Kỹ Thuật và Thương Mại SBC Việt Nam (đã thực hiện thử nghiệm và xây dựng tập hợp số liệu phục vụ thiết kế); dự kiến, sắp tới sẽ có nhiều sản phẩm khác do doanh nghiệp trong nước sản xuất và được công bố bảo đảm chất lượng.
- Các sản phẩm nhập khẩu đã có tập hợp số liệu phục vụ thiết kế (do các tổ chức thử nghiệm quốc tế công bố) như: Vữa chống cháy Isolatek Type M-II (Greentech Asia Pacific/ Malaysia sản xuất, đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định về PCCC), Vữa chống cháy Monokote Z-106/HY (GCP AppliedTechnologies/ Hàn Quốc sản xuất, đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định về PCCC); Sơn chống cháy CharFomax SH-100 (Công ty Samhwa Paint/ Hàn Quốc); Sơn chống cháy Firemask SQ476 (Công ty KCC Corporation/ Hàn Quốc); Sơn chống cháy Steelmaster 60WB, Steelmaster 1200WF (Công ty Jotun A/S); Các sản phẩm của Promat như: tấm ốp chống cháy (tên thương mại PROMATECT®H), vữa chống cháy (tên thương mại PROMASPRAY®C450), sơn chống cháy (tên thương mại PROMAPAINT®SC3) …
Do đó, chủ đầu tư có thể lựa chọn sản phẩm có thông số kỹ thuật phù hợp với dự án, công trình để tổ chức thực hiện các giải pháp PCCC phù hợp.

Câu hỏi 3: Có ý kiến cho rằng toàn bộ các kết cấu bọc bảo vệ chống cháy tại các dự án, công trình phải hiện nay đều phải thực hiện thử nghiệm, kiểm định, như vậy có chính xác không?
Trả lời:
Tại Điều 2.3.2 của Quy chuẩn QCVN 06:2020/BXD (được bảo lưu tại QCVN 06:2021/BXD, QCVN 06:2022/BXD) quy định 03 phương pháp đánh giá khả năng chịu lửa của kết cấu công trình, gồm:
a) Tính toán theo tiêu chuẩn thiết kế kết cấu chịu lửa;
b) Đối chiếu đặc điểm kỹ thuật với cấu kiện tương đương được nêu tại Phụ lục F của Quy chuẩn QCVN 06:2020/BXD;
c) Đối chiếu với mẫu thử nghiệm chịu lửa có cấu tạo với đặc điểm kỹ thuật tương đương.
Như vậy, chỉ trường hợp kết cấu phải thực hiện thử nghiệm mẫu để kiểm chứng (do không có cơ sở đánh giá giới hạn chịu lửa của kết cấu chịu lửa theo mục a) hoặc mục b) nêu trên) thì cần phải thực hiện thử nghiệm chịu lửa cho mẫu kết cấu và cấp giấy chứng nhận kiểm định cho mẫu kết cấu đó.
Bên cạnh đó, thực hiện quy định tại Điều 38 và Phụ lục VII Nghị định 136/2020/NĐ-CP, nhà sản xuất chỉ phải thực hiện kiểm định đối với “Mẫu kết cấu được bọc bảo vệ bằng các chất hoặc vật liệu chống cháy”, cụ thể như sau:
- Đơn vị sản xuất chất, vật liệu bảo vệ kết cấu chịu lửa thực hiện việc xây dựng “Bộ tập hợp số liệu của kết cấu thép được bảo vệ bằng chất hoặc vật liệu chống cháy” (chế tạo mẫu, tiến hành thử nghiệm các mẫu kết cấu theo tiêu chuẩn ISO 834-10 hoặc BS EN 13381-8:2013); Đối với các sản phẩm do doanh nghiệp nước ngoài sản xuất, đã được phòng thử nghiệm quốc tế có năng lực xây dựng tập hợp số liệu phục vụ thiết kế theo quy trình tiêu chuẩn thì được xem xét chấp thuận trên cơ sở kết quả thử nghiệm kiểm chứng theo điều kiện môi trường tại Việt Nam;
- Sau khi có “Bộ tập hợp số liệu của kết cấu thép được bảo vệ bằng chất hoặc vật liệu chống cháy” đơn vị sản xuất kết cấu chịu lửa lập hồ sơ đề nghị kiểm định và chế tạo mẫu để thử nghiệm kiểm chứng cho “Bộ tập hợp số liệu”;
- Đơn vị kiểm định thực hiện tiếp nhận hồ sơ, thực hiện quy trình kiểm định (lấy mẫu, giám sát thử nghiệm, trường hợp mẫu kết cấu được bọc bảo vệ bằng chất, vật liệu chống cháy được thử nghiệm đánh giá giới hạn chịu lửa có kết quả đạt yêu cầu, sẽ được cơ quan kiểm định lập biên bản kiểm định phương tiện PCCC theo quy định);
- Tổ chức, doanh nghiệp căn cứ kết quả kiểm định nêu tại Biên bản kiểm định phương tiện PCCC, tiến hành nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC trên cổng dịch vụ công của Bộ Công an. Trường hợp hồ sơ phù hợp quy định, kết quả kiểm định đạt yêu cầu, trong 05 ngày làm việc, cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH sẽ cấp giấy chứng kiểm định phương tiện PCCC cho mẫu đã thử nghiệm kiểm chứng nêu trên, được sử dụng là căn cứ để các đơn vị sản xuất cấu chịu lực được bọc bảo vệ bằng các chất hoặc vật liệu chống cháy sản xuất, thi công cho các công trình (trên giấy chứng nhận nêu rõ phạm vi áp dụng tương ứng phạm vi tập hợp số liệu đã được đánh giá kiểm chứng, có giá trị sử dụng cho các dự án, công trình; không cần thiết phải có Giấy chứng nhận kiểm định cho từng dự án, công trình cụ thể).

Câu hỏi 4: Hiện nay, trên cả nước chỉ có từ 1 đến 2 đơn vị thử nghiệm tập trung tại phía Bắc đủ điều kiện thực hiện thử nghiệm, kiểm định kết cấu chịu lửa. Thông tin như vậy có đúng không?
Trả lời:
Để thuận lợi trong tổ chức thử nghiệm, đánh giá chất lượng sản phẩm đối với các đơn vị sản xuất, nhập khẩu chất, vật liệu chống cháy, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thông tin chi tiết các đơn vị thử nghiệm đã được Bộ Xây dựng cấp phép thực hiện các thử nghiệm chịu lửa (tính đến thời điểm hiện tại) như sau:
- Phòng thử nghiệm LAS-XD 416 thuộc Viện KHCN Xây dựng, địa chỉ cơ sở thử nghiệm: 81 Trần Cung, Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội; 
- Phòng thử nghiệm LAS-XD 1471 thuộc Trường đại học PCCC, địa chỉ cơ sở thử nghiệm: Cơ sở 1 (243 đường Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội); cơ sở 2 (huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình); cơ sở 3 (huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai); 
- Phòng thử nghiệm LAS-XD 1133 thuộc Viện Vật liệu Xây dựng, địa chỉ cơ sở thử nghiệm: Số 235 đường Nguyền Trãi, Phường Thanh Xuân Trung, Q. Thanh Xuân, TP. Hà Nội;
- Phòng thử nghiệm LAS-XD 1646 thuộc Công ty TNHH công nghệ phòng cháy chữa cháy Phương Nam, địa chỉ cơ sở thử nghiệm: Lô số 26, Đường số 5, KCN Tân Đức, Xã Đức Hòa Hạ, Huyện Đức Hòa, tỉnh Long An.
Ngoài ra, còn nhiều đơn vị thử nghiệm khác đang trong quá trình triển khai và xin cấp phép tại Bộ Xây dựng.
Như vậy, có thể thấy mạng lưới các cơ sở thử nghiệm đã phủ khắp cả nước, bảo đảm phục vụ nhu cầu thử nghiệm. Các đơn vị có nhu cầu có thể lựa chọn phòng thử nghiệm thuận lợi, phù hợp để tổ chức thử nghiệm đánh giá sản phẩm theo quy định.

Câu hỏi 5: Có thông tin cho rằng “công trình nào cũng yêu cầu có các cửa thép chống cháy, đòi hỏi tiêu chuẩn EI70, nhưng phương pháp kiểm định lẽ ra cấp chứng chỉ cho nơi nhập khẩu lô hàng, thì lại thẩm định theo công trình”, và  “trước đây, hệ thống ống gió điều hòa chỉ cần bọc amiăng, nhưng nay, QCVN 06:2022/BXD yêu cầu bọc bằng thạch cao chống cháy có chi phí đắt đỏ, khiến doanh nghiệp đầu tư đội chi phí lên gấp đôi, gấp ba”, các thông tin như vậy có chính xác không?
Trả lời:
QCVN 06:2021/BXD và QCVN 06:2022/BXD quy định giới hạn chịu lửa của cửa đi trên vách ngăn cháy loại 1, 2, 3 tương ứng là EI 60 phút; EI 30 phút; EI 15 phút. Hiện nay, có rất nhiều đơn vị trên thị trường sản xuất, cung cấp các sản phẩm đạt chất lượng nêu trên, với chất lượng phù hợp và thiết kế bảo đảm hoạt động an toàn, thuận tiện. Mặt khác, việc bảo đảm an toàn PCCC trong các loại nhà và công trình ngoài áp dụng QCVN 06:2022/BXD còn được thực hiện theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn riêng đối với từng loại hình công trình. Hiện nay, QCVN 06:2022/BXD đã có quy định một số khu vực được sử dụng loại cửa có giới hạn chịu lửa EW (tính toàn vẹn và tính bức xạ nhiệt), giảm yêu cầu so với QCVN 06:2021/BXD.
Đối với việc kiểm định cửa chống cháy, hiện nay quy định pháp luật chỉ yêu cầu kiểm định đối các mẫu cửa để làm mẫu phục vụ sản xuất, nhập khẩu cung cấp cho thị trường, không quy định phải kiểm định cho từng dự án, công trình.
Bên cạnh đó, tại QCVN 06:2021/BXD và QCVN 06:2022/BXD chỉ quy định giới hạn chịu lửa của ống dẫn khói, không khí với giới hạn chịu lửa tương ứng là EI60 phút, không quy định vật liệu sử dụng. Hiện nay rất nhiều danh nghiệp sản xuất các sản phẩm loại này đã được thử nghiệm với nhiều chủng loại, mẫu mã, sử dụng các vật liệu chống cháy khác nhau, không nhất thiết sử dụng thạch cao chống cháy.